Wybór oleju 5W30 albo 5W40 często sprowadza się do pytania, który z nich lepiej zabezpieczy silnik przed zużyciem. Sama wyższa liczba nie oznacza jednak automatycznie lepszej ochrony. Oba oleje zachowują się podobnie podczas zimnego rozruchu, a różnica staje się wyraźniejsza po osiągnięciu temperatury roboczej. Najważniejsze jest to, czego wymaga konkretny silnik i jakie normy przewidział jego producent.
Który olej lepiej chroni silnik 5W30 czy 5W40?
Nie da się wskazać jednego zwycięzcy dla każdego samochodu. Olej 5W40 jest bardziej lepki w wysokiej temperaturze niż 5W30, dzięki czemu w niektórych warunkach może tworzyć nieco grubszy film olejowy. Nie oznacza to jednak, że zawsze będzie bezpieczniejszym wyborem.
Nowoczesny silnik zaprojektowany do pracy na 5W30 może mieć bardzo precyzyjne kanały olejowe, hydrauliczne napinacze, zmienne fazy rozrządu czy układ oczyszczania spalin dostosowany do konkretnego oleju. Zastosowanie 5W40 bez dopuszczenia producenta nie musi przynieść żadnej korzyści, a czasami może pogorszyć pracę niektórych podzespołów.
Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest wybór lepkości i normy zgodnej z instrukcją samochodu. Jeśli producent dopuszcza zarówno 5W30, jak i 5W40, wtedy można brać pod uwagę sposób eksploatacji auta.
Co oznacza 5W30?
Pierwsza część oznaczenia opisuje zachowanie oleju w niskiej temperaturze. Litera W pochodzi od angielskiego słowa winter. Im niższa liczba przed W, tym lepiej olej zachowuje płynność podczas zimnego rozruchu.
W przypadku obu porównywanych olejów jest to wartość 5W, więc ich wymagania dotyczące pracy w niskiej temperaturze są zbliżone. Nie oznacza to, że dwa konkretne produkty będą identyczne, ponieważ ich skład może się różnić, ale należą do tej samej klasy zimowej.
Liczba 30 opisuje lepkość oleju w wysokiej temperaturze. Olej 5W30 po rozgrzaniu jest mniej lepki niż 5W40.
Co oznacza 5W40?
Olej 5W40 również należy do klasy 5W podczas pracy na zimno. Różnica pojawia się przy temperaturze roboczej silnika.
Po rozgrzaniu 5W40 zachowuje większą lepkość niż 5W30. Może to mieć znaczenie przy dużym obciążeniu, wysokiej temperaturze, jeździe autostradowej, holowaniu przyczepy albo eksploatacji mocno wysilonego silnika.
Trzeba jednak pamiętać, że silnik musi być przystosowany do takiej lepkości. Grubszy film olejowy nie zawsze jest zaletą, jeśli konstrukcja została zoptymalizowana pod olej o mniejszej lepkości.
Czy 5W40 lepiej chroni rozgrzany silnik?
W pewnych warunkach może zapewniać większą rezerwę lepkości po rozgrzaniu. Dotyczy to zwłaszcza jednostek pracujących pod dużym obciążeniem lub osiągających wysoką temperaturę oleju.
Nie można jednak sprowadzać ochrony silnika tylko do tego parametru. Znaczenie ma również jakość oleju, jego odporność na utlenianie, dodatki przeciwzużyciowe, zdolność do utrzymywania zanieczyszczeń w zawiesinie oraz zgodność z wymaganiami producenta.
Dobrej jakości 5W30 spełniający właściwą normę może chronić nowoczesny silnik lepiej niż przypadkowy 5W40 o nieodpowiedniej specyfikacji.
Czy 5W30 jest zbyt rzadki?
To jeden z częstszych mitów. Olej 5W30 nie jest z definicji zbyt rzadki do ochrony silnika. Jeśli konstruktor przewidział właśnie taką lepkość, układ smarowania został do niej dostosowany.
Nowoczesne jednostki często wykorzystują oleje o coraz mniejszej lepkości, ponieważ pozwala to ograniczać opory wewnętrzne i zużycie paliwa. W wielu silnikach stosuje się obecnie nawet 0W20, 0W16 czy jeszcze niższe klasy.
Samo użycie gęstszego oleju nie oznacza więc automatycznie zwiększenia trwałości. Może natomiast zmienić tempo przepływu oleju przez określone elementy układu.
Czy 5W40 jest lepszy do starego silnika?
Czasami może być dobrym wyborem, ale nie powinno się stosować takiej zasady automatycznie. Starszy silnik z większym przebiegiem może mieć większe luzy i wyższe zużycie oleju. W takiej sytuacji 5W40 bywa wybierany jako jedna z dopuszczonych przez producenta alternatyw.
Jeżeli silnik wcześniej pracował na 5W30 i producent nie przewiduje 5W40, sam przebieg nie jest wystarczającym powodem do zmiany. Zużyty silnik powinien być zdiagnozowany, ponieważ nadmierne spalanie oleju może wynikać z pierścieni tłokowych, uszczelniaczy zaworowych, turbosprężarki albo nieszczelności.
Zmiana lepkości może czasami ograniczyć objawy, ale nie naprawia mechanicznego zużycia.
Czy 5W40 zmniejsza zużycie oleju?
Bywa, że po przejściu z 5W30 na dopuszczony 5W40 zużycie oleju nieco spada. Bardziej lepki olej w temperaturze roboczej może trudniej przedostawać się przez pewne luzy w silniku.
Efekt nie jest jednak gwarantowany. Jeśli jednostka zużywa litr oleju na bardzo krótkim dystansie, problemu nie powinno się rozwiązywać wyłącznie zmianą lepkości.
Najpierw warto sprawdzić, czy nie ma wycieków i czy układ odmy działa prawidłowo. Przy dużym zużyciu potrzebna może być diagnostyka mechaniczna.
Co lepiej sprawdzi się w mieście?
W ruchu miejskim duże znaczenie mają częste rozruchy, krótkie trasy i niedogrzewanie silnika. Pod tym względem oba oleje mają tę samą klasę zimową 5W.
Jeśli producent przewiduje 5W30, nie ma powodu zmieniać go na 5W40 tylko z powodu jazdy po mieście. Ważniejsza może być częstotliwość wymiany, ponieważ krótkie odcinki sprzyjają gromadzeniu wilgoci i rozcieńczaniu oleju paliwem.
W samochodzie używanym głównie na krótkich trasach rozsądne może być skrócenie interwału wymiany względem maksymalnego okresu podawanego przez producenta.
Co lepiej sprawdzi się na autostradzie?
Przy długiej jeździe z wysoką prędkością olej osiąga wyższą temperaturę i przez wiele godzin pracuje pod obciążeniem. W takich warunkach 5W40 może mieć pewną przewagę pod względem utrzymywania wyższej lepkości, o ile jest dopuszczony do danego silnika.
Dotyczy to szczególnie starszych konstrukcji, mocnych jednostek benzynowych z turbo i aut używanych do holowania. Nie oznacza to jednak, że 5W30 nie nadaje się do jazdy autostradowej.
W wielu współczesnych samochodach 5W30 jest fabrycznie przewidziany do wszystkich warunków użytkowania, w tym długiej jazdy z dużą prędkością.
Czy turbo lepiej współpracuje z 5W40?
Turbosprężarka wymaga dobrego smarowania i odporności oleju na wysoką temperaturę. Sama lepkość 5W40 nie przesądza jednak o jakości ochrony.
Znaczenie ma cała specyfikacja oleju i odporność na degradację termiczną. W nowoczesnych jednostkach turbo producent może wymagać 5W30, a nawet jeszcze rzadszego oleju.
Jeżeli instrukcja dopuszcza 5W30 i 5W40, bardziej lepki wariant może być rozsądną opcją w samochodzie często eksploatowanym pod wysokim obciążeniem. W innych przypadkach nie należy zmieniać lepkości wyłącznie ze względu na obecność turbosprężarki.
DPF i GPF mogą ograniczać wybór oleju
W samochodach z filtrem cząstek stałych sama lepkość to za mało. Trzeba zwrócić uwagę na wymagania dotyczące zawartości popiołów siarczanowych, fosforu i siarki.
Wiele takich silników wymaga olejów typu low SAPS lub mid SAPS. Zastosowanie produktu o niewłaściwej specyfikacji może przyspieszać gromadzenie niepalnego popiołu w filtrze.
Można więc znaleźć 5W30 odpowiedni do konkretnego DPF oraz 5W40, który się do niego nie nadaje. Możliwa jest też sytuacja odwrotna, jeśli producent dopuści odpowiednią specyfikację 5W40.
Norma producenta jest ważniejsza niż sama lepkość
Na opakowaniu oleju znajdują się oznaczenia ACEA, API oraz często aprobaty konkretnych producentów samochodów. To właśnie one pokazują, do jakich konstrukcji produkt został przewidziany.
Dwa oleje 5W30 mogą mieć zupełnie inne zastosowanie. Jeden może być przeznaczony do nowoczesnego diesla z DPF, a drugi do benzynowego silnika wymagającego innego poziomu ochrony i dodatków.
Z tego powodu nie powinno się kupować oleju tylko dlatego, że ma oznaczenie 5W30 lub 5W40. Trzeba sprawdzić pełną specyfikację wymaganą przez producenta auta.
Czy gęstszy olej zwiększa ciśnienie oleju?
W niektórych warunkach bardziej lepki olej może prowadzić do wyższego wskazania ciśnienia, ale nie oznacza to automatycznie lepszego smarowania. Układ olejowy musi zapewniać odpowiedni przepływ do wszystkich elementów silnika.
Za wysoka lepkość może powodować większe opory przepływu i zwiększać obciążenie pompy oleju. W nowoczesnych jednostkach z regulowanym ciśnieniem oleju może także wpływać na sposób pracy całego układu.
Prawidłowe ciśnienie zależy od konstrukcji silnika, temperatury, prędkości obrotowej, stanu pompy i zużycia panewek. Sam wybór 5W40 zamiast 5W30 nie powinien być traktowany jako metoda naprawy niskiego ciśnienia.
Czy można mieszać 5W30 z 5W40?
W sytuacji awaryjnej dolanie odpowiedniego oleju o nieco innej lepkości jest zazwyczaj lepsze niż jazda ze zbyt niskim poziomem oleju. Nowoczesne oleje silnikowe są projektowane tak, aby były ze sobą mieszalne.
Nie oznacza to jednak, że warto regularnie tworzyć własne mieszanki. Po zmieszaniu nie można już traktować właściwości oleju jako dokładnie odpowiadających jednej z klas.
Przy planowej wymianie lepiej zastosować jeden produkt zgodny z wymaganiami silnika. W przypadku dolewki warto wybierać olej o możliwie zbliżonej specyfikacji.
Co z silnikiem o dużym przebiegu?
Przebieg sam w sobie nie przesądza o wyborze lepkości. Silnik z przebiegiem 250 tys. km może być w bardzo dobrym stanie, a inny przy 120 tys. km może mieć już znaczne zużycie.
Jeśli jednostka pracuje cicho, nie zużywa nadmiernie oleju i ma prawidłowe ciśnienie, nie ma potrzeby zmieniać lepkości tylko z powodu liczby kilometrów na liczniku. Kontynuowanie sprawdzonej specyfikacji często jest najrozsądniejsze.
Zmianę na 5W40 można rozważyć wtedy, gdy jest dopuszczona przez producenta i odpowiada warunkom eksploatacji.
Czy 5W30 może zmniejszyć spalanie paliwa?
Niższa lepkość w temperaturze roboczej może ograniczać opory wewnętrzne. Z tego powodu producenci często stosują 5W30 w celu poprawy sprawności silnika.
Różnica w zużyciu paliwa nie będzie zwykle ogromna dla pojedynczego kierowcy, ale w skali badań homologacyjnych i milionów samochodów ma znaczenie.
Nie warto jednak wybierać lepkości wyłącznie ze względu na potencjalnie niższe spalanie. Silnik powinien przede wszystkim pracować na oleju znajdującym się w zakresie przewidzianym przez producenta.
Kiedy warto rozważyć 5W40?
Może być dobrym rozwiązaniem w silniku, który dopuszcza obie lepkości i jest często mocno obciążany. Dotyczy to między innymi jazdy autostradowej z dużą prędkością, wysokich temperatur otoczenia, holowania czy intensywnej eksploatacji.
5W40 bywa również wybierany w starszych konstrukcjach, w których producent przewidział szeroki zakres dopuszczalnych lepkości. W takiej sytuacji może zapewniać większą rezerwę po rozgrzaniu.
Nie powinien natomiast zastępować 5W30 wyłącznie na podstawie przekonania, że gęstszy zawsze oznacza lepszy.
Kiedy lepiej pozostać przy 5W30?
Jeżeli producent wyraźnie wymaga 5W30 i konkretnej normy, najlepiej nie eksperymentować. Dotyczy to zwłaszcza nowoczesnych silników z rozbudowanym układem oczyszczania spalin i precyzyjnym sterowaniem smarowaniem.
5W30 będzie również naturalnym wyborem, jeśli samochód od lat pracuje na takim oleju, nie zużywa go nadmiernie i nie wykazuje problemów z ciśnieniem czy temperaturą.
Zmiana sprawnie działającego układu bez wyraźnej potrzeby może nie przynieść żadnych wymiernych korzyści.
Częstotliwość wymiany może mieć większe znaczenie niż 5W30 czy 5W40
Nawet bardzo dobry olej z czasem traci właściwości. Wysoka temperatura, sadza, paliwo, wilgoć i produkty spalania stopniowo pogarszają jego zdolność do ochrony elementów silnika.
Samochód używany głównie na krótkich trasach może wymagać bardziej zachowawczego podejścia do interwału niż auto pokonujące długie odcinki w stabilnych warunkach. Podobnie jest z mocno obciążonym silnikiem turbo.
Lepszym wyborem będzie więc prawidłowy 5W30 wymieniany regularnie niż teoretycznie bardziej odporny 5W40 eksploatowany zdecydowanie zbyt długo. Lepkość jest tylko jednym z parametrów decydujących o ochronie jednostki.
Jak wybrać między 5W30 a 5W40?
Najpierw trzeba zajrzeć do instrukcji samochodu i sprawdzić zalecaną lepkość oraz dokładną normę oleju. Jeśli producent wymienia tylko jeden wariant, najlepiej się go trzymać.
Gdy dopuszczone są oba, można uwzględnić przebieg, zużycie oleju, temperaturę pracy i sposób wykorzystywania auta. Samochód poruszający się głównie spokojnie po drogach publicznych może świetnie funkcjonować na 5W30, podczas gdy intensywnie użytkowana starsza jednostka może lepiej pasować do 5W40.
Najważniejsze, aby nie wybierać oleju wyłącznie na podstawie liczby na opakowaniu. O rzeczywistej ochronie silnika decydują jednocześnie lepkość, odpowiednia aprobata, jakość produktu, stan jednostki oraz regularna wymiana.
Źródło: www.carforfriend.pl
