Badania kierowców kojarzą się przede wszystkim ze sprawdzeniem wzroku przed uzyskaniem prawa jazdy. W praktyce zakres kontroli zależy jednak od tego, czy ktoś ubiega się o zwykłe prawo jazdy kategorii B, prowadzi ciężarówkę lub autobus, pracuje jako kierowca albo został skierowany na dodatkowe badania. Różnice dotyczą również psychotestów, które wcale nie są obowiązkowe dla każdego posiadacza prawa jazdy.
Jakie badania musi zrobić kierowca przed uzyskaniem prawa jazdy?
Osoba ubiegająca się o prawo jazdy musi uzyskać orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Dotyczy to również najpopularniejszej kategorii B. Badanie trzeba wykonać jeszcze przed rozpoczęciem właściwej procedury związanej z kursem i egzaminami.
Lekarz ocenia przede wszystkim, czy stan zdrowia pozwala na bezpieczne prowadzenie pojazdu. Nie oznacza to wykonywania rozbudowanego pakietu badań laboratoryjnych. Zwykle jest to badanie przeprowadzane w gabinecie, podczas którego lekarz zbiera wywiad oraz sprawdza podstawowe funkcje istotne z punktu widzenia kierowcy.
Szczególne znaczenie ma wzrok. Kierowca musi odpowiednio wcześnie dostrzegać znaki, pieszych, samochody i inne zagrożenia. Sprawdzana może być między innymi ostrość widzenia, a w razie potrzeby lekarz może skierować badaną osobę na konsultację okulistyczną.
Co dokładnie sprawdza lekarz podczas badania kierowcy?
Zakres badania określają przepisy dotyczące badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Lekarz bierze pod uwagę między innymi stan narządu wzroku, słuchu i równowagi oraz układu ruchu. Ocenia również układ sercowo-naczyniowy i oddechowy, układ nerwowy, stan psychiczny oraz występowanie chorób mogących wpływać na bezpieczeństwo jazdy.
Znaczenie mogą mieć między innymi cukrzyca, padaczka, niektóre choroby układu krążenia czy zaburzenia snu. Lekarz zwraca również uwagę na stosowanie produktów leczniczych mogących wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów oraz problemy związane z alkoholem lub innymi substancjami psychoaktywnymi.
Nie każda choroba oznacza automatycznie odmowę wydania pozytywnego orzeczenia. W niektórych przypadkach potrzebna jest dodatkowa dokumentacja albo opinia specjalisty. Lekarz może też wydać orzeczenie na określony czas, aby stan zdrowia kierowcy był ponownie skontrolowany.
Czy kierowca musi robić badanie wzroku?
Wzrok jest jednym z najważniejszych elementów oceny zdolności do kierowania pojazdami. Osoba, która dobrze widzi bez korekcji, może otrzymać uprawnienia bez dodatkowych ograniczeń. Jeżeli potrzebne są okulary albo soczewki kontaktowe, odpowiednia informacja może zostać umieszczona w prawie jazdy w postaci kodu ograniczenia.
Przykładem jest kod 01 dotyczący korekcji lub ochrony wzroku. Jego dokładne rozwinięcie zależy od wpisanego oznaczenia. Jeżeli dokument nakłada obowiązek korzystania z określonej korekcji, kierowca powinien stosować ją podczas prowadzenia samochodu.
Słabszy wzrok nie oznacza więc automatycznie, że nie można uzyskać prawa jazdy. Najważniejsze jest osiągnięcie wymaganych parametrów, w razie potrzeby przy wykorzystaniu odpowiedniej korekcji.
Czy każdy kierowca musi przechodzić psychotesty?
Nie. To jeden z częściej powtarzanych mitów dotyczących badań kierowców. Osoba zdobywająca zwykłe prawo jazdy kategorii B na potrzeby prywatne zasadniczo nie musi wykonywać badań psychologicznych.
Psychotesty są wymagane od określonych grup kierowców. Dotyczy to między innymi osób wykonujących niektóre rodzaje przewozów i kierowców zawodowych objętych odpowiednimi przepisami. Badania psychologiczne wykonują również instruktorzy i egzaminatorzy oraz osoby skierowane na nie przez właściwy organ w przypadkach przewidzianych prawem.
Badanie psychologiczne może sprawdzać między innymi procesy poznawcze, sprawność psychomotoryczną oraz cechy istotne z punktu widzenia bezpiecznego zachowania za kierownicą. Nie sprowadza się więc do rozmowy z psychologiem.
Jakie badania musi zrobić kierowca zawodowy?
Wymagania wobec kierowcy zawodowego są większe niż wobec osoby, która korzysta z samochodu osobowego wyłącznie prywatnie. Kierowcy wykonujący przewóz drogowy podlegają badaniom lekarskim i psychologicznym na zasadach określonych w przepisach dotyczących transportu drogowego.
Badania lekarskie mają ustalić, czy istnieją przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Kontrolowane są między innymi wzrok, słuch oraz ogólny stan zdrowia. W zależności od wyników i historii chorób lekarz może zlecić dodatkowe konsultacje.
Kierowcy zawodowi przechodzą również badania psychologiczne. Ich zadaniem jest ocena predyspozycji psychicznych do wykonywania pracy wymagającej wielogodzinnego prowadzenia dużych pojazdów i odpowiedzialności za innych uczestników ruchu.
Jak często kierowca zawodowy musi wykonywać badania?
Badania kierowców zawodowych mają charakter okresowy. Zgodnie z przepisami kierowca wykonujący przewóz drogowy przechodzi badania lekarskie i psychologiczne do ukończenia 60. roku życia co 5 lat. Po ukończeniu 60 lat badania wykonuje się co 30 miesięcy.
Nie należy jednak utożsamiać tego terminu z ważnością wszystkich dokumentów związanych z wykonywaniem zawodu kierowcy. W praktyce trzeba kontrolować zarówno terminy badań, jak i ważność posiadanych uprawnień oraz wymaganych wpisów.
Kierowca zawodowy nie powinien zostawiać badań na ostatnią chwilę. Brak aktualnego orzeczenia może uniemożliwić legalne wykonywanie pracy.
Czy po 60. roku życia trzeba częściej robić badania?
Sam fakt ukończenia 60 lat przez zwykłego kierowcę samochodu osobowego nie oznacza automatycznego obowiązku wykonywania badań co 30 miesięcy. Zasada ta dotyczy określonych kierowców wykonujących przewóz drogowy.
To ważne rozróżnienie, ponieważ można spotkać się z informacją, że każdy starszy kierowca musi co kilka lat przechodzić kontrolę lekarską. W Polsce nie obowiązuje ogólna zasada nakazująca wszystkim posiadaczom kategorii B wykonywanie dodatkowych badań tylko z powodu osiągnięcia konkretnego wieku.
Sytuacja może wyglądać inaczej, jeżeli prawo jazdy zostało wydane z ograniczoną ważnością ze względów zdrowotnych. W takim przypadku konieczne może być ponowne uzyskanie orzeczenia lekarskiego.
Czy kierowca musi robić badania przy wymianie prawa jazdy?
To zależy od przyczyny wymiany dokumentu. Sama konieczność wymiany prawa jazdy nie zawsze oznacza obowiązek ponownego przechodzenia badania lekarskiego.
Jeżeli jednak ważność określonej kategorii prawa jazdy została ograniczona ze względów zdrowotnych i upływa termin wynikający z orzeczenia, uzyskanie nowego dokumentu może wymagać kolejnego badania. Lekarz ponownie ocenia wtedy, czy kierowca spełnia wymagania zdrowotne.
Ma to znaczenie chociażby dla osób, które otrzymały prawo jazdy na krótszy okres z powodu choroby wymagającej kontroli. Nie można więc przyjąć zasady, że każdy kierowca podczas każdej wymiany dokumentu zostanie skierowany do lekarza.
Kiedy policja lub starosta może skierować kierowcę na badania?
Badania nie dotyczą wyłącznie osób zdobywających uprawnienia i kierowców zawodowych. W określonych sytuacjach kierowca może zostać skierowany na dodatkową kontrolę stanu zdrowia albo badanie psychologiczne.
Przykładem są przypadki, gdy istnieją uzasadnione zastrzeżenia dotyczące stanu zdrowia kierowcy i jego zdolności do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Przepisy przewidują również badania w związku z określonymi naruszeniami przepisów ruchu drogowego.
Szczególne zasady dotyczą między innymi kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. W zależności od sytuacji kierowca może zostać zobowiązany do wykonania badań lekarskich i psychologicznych.
Badania po prowadzeniu samochodu pod wpływem alkoholu
Kierowca, który prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości lub po użyciu alkoholu, musi liczyć się nie tylko z konsekwencjami karnymi lub administracyjnymi. Jednym z elementów procedury odzyskiwania możliwości kierowania pojazdami mogą być odpowiednie badania.
Ich zakres może być szerszy niż przy standardowym badaniu kandydata na kierowcę. Celem jest ustalenie, czy nie występują przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, w tym problemy związane z używaniem alkoholu.
Nie warto w takiej sytuacji wykonywać przypadkowych badań na własną rękę. Należy dokładnie sprawdzić otrzymane skierowanie oraz miejsce, w którym wymagane badanie powinno zostać przeprowadzone.
Czy trzeba robić badania krwi i moczu?
Standardowe badanie osoby ubiegającej się o prawo jazdy kategorii B nie oznacza automatycznie konieczności wykonywania morfologii, badania moczu czy rozbudowanego zestawu badań laboratoryjnych. W większości przypadków lekarz przeprowadza wywiad i badanie zgodnie z zakresem wymaganym dla kierowców.
Sytuacja może się zmienić, gdy stan zdrowia badanego wzbudza wątpliwości albo występuje konkretna choroba. Lekarz może wówczas potrzebować wyników dodatkowych badań lub konsultacji specjalistycznej.
Inaczej może wyglądać procedura dotycząca osoby skierowanej na badania z powodu prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu lub innych substancji. Zakres diagnostyki wynika wtedy z przyczyny skierowania i obowiązujących procedur.
Czy cukrzyca albo padaczka oznacza utratę prawa jazdy?
Rozpoznanie choroby przewlekłej nie musi oznaczać automatycznej utraty możliwości prowadzenia samochodu. Przepisy przewidują szczegółowe zasady oceny między innymi osób z cukrzycą oraz padaczką. Znaczenie mają rodzaj choroby, jej przebieg, leczenie oraz ryzyko nagłego pogorszenia stanu zdrowia podczas jazdy.
W przypadku cukrzycy szczególnie istotne może być ryzyko ciężkiej hipoglikemii. Nagły spadek poziomu glukozy może prowadzić do zaburzeń koncentracji, orientacji, a nawet utraty świadomości, co podczas prowadzenia samochodu stwarza poważne zagrożenie.
Przy padaczce znaczenie ma między innymi występowanie napadów i okres bez napadów. Ocena jest dokonywana indywidualnie, a wymagania mogą różnić się również w zależności od kategorii prawa jazdy. Kierowcy zawodowi podlegają bardziej rygorystycznym kryteriom niż osoby prowadzące prywatnie samochód osobowy.
Ile kosztują badania lekarskie na prawo jazdy?
W przypadku standardowego badania lekarskiego osoby ubiegającej się o prawo jazdy obowiązuje określona przepisami opłata. Wynosi ona 200 zł. Nie oznacza to jednak, że każda procedura związana z badaniem kierowcy zawsze zamknie się w tej kwocie.
Jeżeli potrzebne są dodatkowe konsultacje lub kierowca musi wykonać inne badania związane z konkretnym stanem zdrowia, mogą pojawić się dodatkowe koszty. Osobno należy również traktować badania psychologiczne wymagane od określonych grup kierowców.
Przed wizytą warto zabrać dokument tożsamości, a jeżeli dana osoba ma problemy ze wzrokiem, również okulary lub soczewki używane na co dzień. Przy chorobach przewlekłych pomocna może być aktualna dokumentacja medyczna i informacje o stosowanych lekach.
Nie każdy kierowca wykonuje taki sam zestaw badań
Dla osoby zdobywającej zwykłe prawo jazdy kategorii B podstawą jest badanie lekarskie potwierdzające brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów. Psychotesty nie są w takim przypadku standardowym obowiązkiem. Znacznie więcej formalności dotyczy kierowców zawodowych, którzy muszą przechodzić zarówno okresowe badania lekarskie, jak i psychologiczne.
Dodatkowe badania mogą pojawić się również wtedy, gdy istnieją wątpliwości dotyczące zdrowia kierowcy albo doszło do określonych naruszeń przepisów. Nie warto więc kierować się samą kategorią prawa jazdy. O rzeczywistym zakresie badań decydują również sposób wykorzystywania uprawnień, stan zdrowia oraz przyczyna, dla której kierowca został skierowany na kontrolę.
Źródło: www.carforfriend.pl
